Leszek Balcerowicz - praca

Dzieciństwo

Studia

Praca

Solidarność 1980-81

Po stanie wojennym

Okrągły Stół

"Plan Balcerowicza"

Pierwszy rok: 1990

Rząd Bieleckiego





 
Gdzie może pracować teoretyk ekonomii, pragnący zreformować niewydolny system gospodarczy? Albo na uczelni albo w strukturach powiązanych z władzą. Leszek Balcerowicz poszedł obiema tymi drogami naraz.

Balcerowicz cały czas zastanawiał się, dlaczego nikt w Polsce nie realizuje autentycznej reformy gospodarczej. Między innymi dlatego 1 stycznia 1976 roku zatrudnił się na pół etatu w Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, gdzie przepracował ponad dwa lata.

W maju 1977 roku zdobył najwyższe oceny wśród swoich słuchaczy z IV roku teorii ekonomii. 1 października 1978 roku otrzymał indywidualną nagrodę III stopnia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki.

W marcu i kwietniu 1978 roku uzyskał stypendium w Sussex University w Brighton. Po powrocie przyjął etat w Instytucie Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu KC PZPR, czyli tzw. Marlenie.
"Powodowany byłem główną myślą, że a nuż uda się odgórnie wtłoczyć do głów decydentów pewne radykalne pomysły" - wyznał po latach. W Marlenie Balcerowicz trafił do Zakładu Polityki Gospodarczej. Owa autonomiczna grupa miała za zadanie dostarczanie niezależnych ekspertyz członkom Biura Politycznego i rządu.

Po jakimś czasie Balcerowicz zrozumiał, że towarzysze odpowiedzialni za gospodarkę nie przyjmują krytyki a raporty naukowe odkładają do szuflady. Inwestowano bez rachunku ekonomicznego, nie zauważano sprzeczności w haśle "dynamicznego i harmonijnego rozwoju". Autorzy krytyk byli określani jako "nasi wybitni uczeni-teoretycy" lub - ostrzej - "rewizjoniści".

Tak jak gdzie indziej również w Marlenie Balcerowicz zachował niezależność, sprzeciwiając się irracjonalnym poczynaniom. Był jednym z pierwszych ekonomistów twierdzących, że socjalizm jest niereformowalny. Oto fragment jednej z ekspertyz:
"Główne przyczyny niskiej i spadającej efektywności gospodarowania tkwią w dotychczasowym systemie gospodarczym. System ten prowadzi do stałych dysproporcji w rozwoju między różnymi częściami gospodarki narodowej i do marnotrawstwa surowców, energii i siły roboczej, nie zapewnia wyboru najbardziej korzystnych społecznie kierunków inwestowania, nie tworzy warunków do pobudzania ludzi do dobrej roboty, uniemożliwia Polsce zajęcie właściwego miejsca w międzynarodowym podziale pracy. Sprzyja on jednocześnie wykształcaniu się niekorzystnych społecznie postaw ludzkich: lekceważącego stosunku do własności społecznej na różnych szczeblach, niskiej dyscypliny pracy, braku rzetelności w stosunkach umownych itp. Jedyną drogą do podwyższenia efektywności gospodarowania w Polsce jest przebudowa systemu gospodarczego."
("Cele i kierunki reformy gospodarczej", zlecenie IPPM-L KC PZPR, czerwiec 1979 r.)

23 kwietnia 1980 r. urodził się drugi syn Balcerowicza - Wojciech. Równocześnie z podjęciem pracy w Marlenie Balcerowicz opracował pomysł zorganizowania własnego seminarium w Instytucie Rozwoju Gospodarczego SGPiS. Efektem miał być projekt reformy autorstwa "niepokornych". W trzonie zespołu znaleźli się: Henryk Bąk, Barbara Błaszczyk, Marek Dąbrowski, Wincenty Kamiński, Adam Lipowski, Ryszard Michalski, Andrzej Parkoła, Jerzy Eysymontt, Stanisław Kasiewicz, Piotr Pysz oraz Ewa Balcerowicz.

Grupie Balcerowicza zależało na stworzeniu spójnej wizji reformy przełamującej kanony realnego socjalizmu. Pamiętano jednak o trzech ograniczeniach: niemożności przemian własnościowych, niemożności wystąpienia Polski z RWPG i niemożności naruszenia obowiązującego systemu politycznego. Skupiono się przede wszystkim na zarządzaniu i finansach przedsiębiorstw, opracowano też różne formy hamulca płacowego, zwanego później popiwkiem.

Następna strona > > >

 


Wirtualia.pl